Có thể bạn đã ở trong khu vực xảy ra lũ lụt. Vào tháng 2013 năm XNUMX, nơi tôi sống đã xảy ra một trận động đất có mức độ nghiêm trọng hơn nhiều so với bất kỳ trận động đất nào chúng tôi từng trải qua trước đây. Con đường biến thành một con sông sâu khoảng ba mươi cm. Nhưng tất nhiên, trận lũ này chẳng là gì so với những gì người dân ở vùng khí hậu nhiệt đới như Costa Rica hay Hawaii phải chịu đựng, nơi không chỉ đường phố mà cả thị trấn đều bị nhấn chìm.
Lũ lụt thực chất là gì? Và nguyên nhân gây ra lũ lụt là gì?
Lũ lụt đơn giản là hiện tượng nước bao phủ các khu vực khô ráo , chẳng hạn như đường phố. Lũ lụt có thể do nhiều yếu tố gây ra: mưa lớn, tuyết tan, sóng thần hoặc sông tràn bờ. Hiểu biết về lũ lụt rất quan trọng để dự đoán và giảm thiểu những tác động tàn phá của chúng, như những gì đã xảy ra ở Torrevieja.
Hiện tượng dòng chảy bề mặt tự nhiên xảy ra ở các hồ và sông, khi lũ lụt khiến sông tràn bờ , tương tự như khi bạn đặt một cái xô dưới vòi nước đang chảy. Cuối cùng, cái xô không còn chứa đủ nước và nước tràn ra. Hiện tượng này cũng có thể quan sát thấy ở các khu vườn sau những trận mưa lớn: khi đất bị buộc phải hấp thụ quá nhiều nước, do không đủ khả năng chứa nước cần thiết, nước chỉ chảy tràn trên bề mặt.

Hệ thống đê điều được bảo trì tốt là điều cần thiết để ngăn ngừa lũ lụt, nhưng các nhà khí tượng học không phải lúc nào cũng dễ dàng dự đoán chính xác thời điểm xảy ra các sự kiện như động đất hoặc bão, có thể gây ra lũ lụt. Để tìm hiểu thêm về tác động của các sự kiện này, hãy xem phân tích rủi ro trong tương lai.
Các khu vực có nguy cơ cao nhất là những khu vực dọc bờ biển , nhưng chúng ta cũng có thể bị ảnh hưởng nếu sống gần sông hoặc đầm lầy. Tại Hoa Kỳ, nơi trung bình mỗi năm có mười cơn bão nhiệt đới, các tiểu bang như Kentucky, California và Virginia có thể trải qua lũ lụt nghiêm trọng, tương tự như những gì thành phố New York có thể phải gánh chịu.
Các loại lũ lụt
Lũ lụt có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau tùy theo nguồn gốc và đặc điểm của chúng:
- Lũ quét: Còn được biết là lũ quét, là do lượng mưa lớn trong thời gian ngắn, khiến mực nước dâng cao đột ngột và nhanh chóng. Chúng cực kỳ nguy hiểm vì có thể xuất hiện mà không báo trước.
- Lũ sông: Chúng xảy ra dần dần khi sông dâng cao do tuyết tan, lượng mưa liên tục hoặc dòng chảy bề mặt. Những trận lũ này thường xảy ra theo mùa.
- Lũ lụt ven biển: Chúng được gây ra bởi sự xâm nhập của nước biển vào các vùng ven biển, thường do bão, bão nhiệt đới và bão dâng.
- Ngập lụt đô thị: Chúng là kết quả của việc cơ sở hạ tầng đô thị không thoát được nước mưa, tình trạng này trở nên trầm trọng hơn do quá trình đô thị hóa và tình trạng đất bị lấp kín.
Nguyên nhân của lũ lụt
Nguyên nhân gây ra lũ lụt có thể được chia thành một số loại:
- Nguyên nhân khí hậu: Nhóm này bao gồm các hiện tượng tự nhiên như mưa lớn, tuyết tan và bão có thể gây tràn bờ lưu vực. Các rơi lạnh Đây là một trong những hiện tượng phổ biến gây ra lũ quét ở vùng khí hậu ôn đới, như đã được ghi chép trong Valencia.
- Nguyên nhân địa chất: Chúng đề cập đến các đặc điểm của địa hình, chẳng hạn như hình dạng của lưu vực, độ dốc của sông và sự tích tụ trầm tích ở cửa sông làm hạn chế khả năng thoát nước.
- Nguyên nhân do con người: Các hoạt động của con người, chẳng hạn như phát triển đô thị không kiểm soát, chặt cây và xây dựng cơ sở hạ tầng ở những khu vực dễ xảy ra lũ lụt, góp phần đáng kể vào quy mô lũ lụt.
- Sự cố cơ sở hạ tầng: Sự cố vỡ đập hoặc hệ thống thoát nước và hồ chứa bị trục trặc có thể dẫn đến lũ lụt thảm khốc, như đã thấy trong một số sự cố được ghi nhận ở Nepal.
Hậu quả của lũ lụt
Lũ lụt gây ra hậu quả nghiêm trọng có thể được phân loại thành một số lĩnh vực:
- Tác động xã hội: Lũ lụt có thể gây ra thiệt hại về người và buộc phải di dời, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của hàng ngàn người.
- Ảnh hưởng kinh tế: Thiệt hại về tài sản, cơ sở hạ tầng và mất kế sinh nhai có thể gây ra hậu quả lâu dài cho nền kinh tế địa phương và quốc gia.
- Tác động môi trường: Lũ lụt có thể phá vỡ hệ sinh thái, phá hủy môi trường sống tự nhiên và làm ô nhiễm nguồn nước uống.
- Rủi ro sức khỏe: Sự ứ đọng nước có thể trở thành nơi sinh sôi của bệnh tật, làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh thương hàn, viêm gan A và các bệnh nhiễm trùng khác, một vấn đề đã trở nên trầm trọng hơn do lũ lụt ở Trung Quốc.

Việc chuẩn bị sẵn sàng cho các cộng đồng có nguy cơ bị lũ lụt là vô cùng quan trọng. Các biện pháp như xây dựng đê điều , quy hoạch đô thị tránh xây dựng ở những khu vực dễ bị ngập lụt và hệ thống cảnh báo sớm là rất cần thiết để giảm thiểu tác động của những sự kiện này. Một số chiến lược này đã được thực hiện ở nhiều địa điểm khác nhau.
Quản lý rủi ro lũ lụt không chỉ bao gồm hành động trước khi sự kiện xảy ra mà còn phải thiết lập các giao thức sơ tán và ứng phó rõ ràng khi cần thiết.
Các thảm họa liên quan đến nước, chẳng hạn như lũ lụt, có xu hướng trở nên thường xuyên và nghiêm trọng hơn do biến đổi khí hậu. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, lũ lụt toàn cầu và các hiện tượng mưa cực đoan đã tăng hơn 50% trong thập kỷ qua, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về các biện pháp hiệu quả để quản lý chúng.
