Nepal đang trải qua một trong những thảm họa thiên nhiên tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ , sau những trận mưa gió mùa dữ dội, kể từ cuối tháng 9, gây ra lũ lụt và sạt lở đất trên khắp cả nước, khiến 238 người thiệt mạng và hơn 100 người vẫn còn mất tích. Quy mô của thảm họa đã buộc chính phủ phải thực hiện các biện pháp quyết liệt, chẳng hạn như triển khai các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ, tổ chức sơ tán bằng đường hàng không và cung cấp viện trợ cho các nạn nhân.
Trận mưa lớn đã gây ra thiệt hại nặng nề, không chỉ về nhân mạng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ sở hạ tầng thiết yếu và nền kinh tế đất nước. Chính quyền Nepal ước tính thiệt hại sơ bộ lên tới hơn 120 triệu đô la, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các lĩnh vực trọng điểm phát triển quốc gia như nông nghiệp, cấp nước và điện lực. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế địa phương ước tính thiệt hại có thể lên tới hơn 500 triệu đô la, do mưa lớn chủ yếu ảnh hưởng đến thung lũng Kathmandu, khu vực chiếm một phần đáng kể trong GDP quốc gia.
Du lịch và giao thông bị ảnh hưởng nặng nề
Những trận mưa xối xả không chỉ gây thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng vật chất mà còn làm gián đoạn ngành du lịch và cuộc sống thường nhật của hàng nghìn người dân . Các tuyến đường giao thông chính của đất nước, bao gồm đường sá và cầu cống, đã bị hư hại nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng cô lập một phần nhiều thị trấn và thành phố, trong đó có thủ đô Kathmandu.
Hơn nữa, các rào chắn đường bộ đã khiến hàng trăm du khách và người leo núi bị mắc kẹt , đặc biệt là ở các khu vực núi nổi tiếng như Everest, Simikot và Langtang. May mắn thay, chính phủ đã tổ chức các cuộc sơ tán bằng đường hàng không, và gần 200 người đã được sơ tán. Tuy nhiên, các nhóm khác, chẳng hạn như 150 người leo núi ở Lukla, vẫn chưa có người đi cùng do điều kiện thời tiết cực kỳ xấu, mặc dù một số người đã bắt đầu tự quay trở lại.
Cùng với nỗ lực sơ tán du khách mắc kẹt, nhà chức trách cũng quyết định cấm xe buýt chở khách chạy vào ban đêm để tránh thêm thương vong do lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến đường núi.
Phản ứng và chỉ trích của chính phủ
Chính phủ Nepal đã huy động hơn 30.000 cảnh sát và quân nhân cho các nỗ lực cứu hộ và cứu trợ tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Các hoạt động này diễn ra trong bối cảnh bị cáo buộc phản ứng chậm trễ từ phía chính quyền , đặc biệt là sau vụ sạt lở đất thảm khốc chôn vùi nhiều phương tiện gần Kathmandu, khiến hơn 30 người thiệt mạng.
Bất chấp những trở ngại này, chính phủ đã đảm bảo rằng họ đã thực hiện các bước để giảm thiểu khủng hoảng. Thiết bị hạng nặng đã được triển khai để giải tỏa các tuyến đường bị tắc nghẽn, và công tác sửa chữa đã bắt đầu tại các nhà máy thủy điện bị ảnh hưởng, khi 16 nhà máy đã phải ngừng hoạt động . Theo các tuyên bố chính thức, việc khôi phục điện và mở lại các tuyến đường sẽ cần thời gian và nỗ lực.
Mặt khác, chính quyền đã ra lệnh đóng cửa tất cả các trường phổ thông và đại học cho đến khi có thông báo mới, cũng như hủy bỏ các kỳ thi theo lịch trình. Theo Bộ Giáo dục, mục tiêu là đảm bảo an toàn cho học sinh và cho phép các gia đình bị ảnh hưởng tập trung vào việc di chuyển đến nơi an toàn.
Thiệt hại to lớn về cơ sở hạ tầng và nông nghiệp
Tác động kinh tế cũng rất tàn khốc. Theo ước tính sơ bộ của chính phủ , ngành nông nghiệp, một trong những trụ cột của nền kinh tế Nepal, đã chịu thiệt hại ước tính khoảng 45 triệu đô la . Mưa lớn đã cuốn trôi mùa màng và hệ thống thủy lợi, khiến nhiều người lao động nông thôn mất kế sinh nhai.
Ngoài ra, ngành năng lượng đã chịu thiệt hại 30 triệu đô la, làm giảm đáng kể sản lượng điện của cả nước , và nguồn cung cấp nước cũng bị ảnh hưởng, ước tính thiệt hại khoảng 26 triệu đô la. Hậu quả khác là mạng lưới đường bộ bị thiệt hại 19 triệu đô la , và 1.769 ngôi nhà cùng 55 cây cầu đã bị phá hủy hoàn toàn.
Gió mùa kéo dài và các hiện tượng thời tiết cực đoan
Những trận mưa xối xả đổ xuống Nepal năm nay là do một hệ thống áp thấp hình thành trên Vịnh Bengal. Thông thường, mùa mưa ở nước này bắt đầu vào giữa tháng 6 và kết thúc vào cuối tháng 9 , nhưng năm nay dự kiến mưa sẽ tiếp tục đến tuần đầu tiên của tháng 10, làm trầm trọng thêm tình hình khẩn cấp.
Lượng mưa đã phá vỡ kỷ lục lịch sử ở nhiều khu vực, đặc biệt là Kathmandu và vùng lân cận, nơi đã trải qua những trận mưa lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Tình hình này đã khiến chính quyền nước này tuyên bố ba ngày quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân.
Các chuyên gia đã liên kết những hiện tượng này với sự gia tăng về tần suất và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết liên quan đến biến đổi khí hậu . Địa hình đồi núi hiểm trở và nhiều con sông chảy xiết của Nepal khiến quốc gia này đặc biệt dễ bị tổn thương trước các thảm họa thiên nhiên, và chính quyền đã cảnh báo rằng mưa có thể tiếp tục gây ra thiệt hại nhỏ trong những tuần tới.
Khi thời tiết bắt đầu cải thiện, các nỗ lực dọn dẹp đường sá bị tắc nghẽn do sạt lở đất đã được bắt đầu, mặc dù một số khu vực trong nước vẫn sẽ không thể tiếp cận được trong một thời gian dài. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng, nhà cửa và sinh kế là rất lớn , và việc tái thiết sẽ là một nhiệm vụ khổng lồ đối với người dân Nepal.
